Check-up, hiçbir şikâyeti olmayan kişilerde hastalık risklerini erken fark etmek için yapılan genel sağlık taramasıdır. İçeriği herkes için aynı değildir; yaş, cinsiyet, aile öyküsü ve yaşam tarzına göre belirlenir.
Neredeyse her pakette bulunanlar
- Hekim muayenesi ve ayrıntılı öykü alma
- Boy, kilo, vücut kitle indeksi ve tansiyon ölçümü
- Tam kan sayımı (hemogram)
- Açlık kan şekeri, gerekirse HbA1c
- Kolesterol paneli: total kolesterol, LDL, HDL, trigliserit
- Karaciğer fonksiyon testleri (ALT, AST)
- Böbrek fonksiyon testleri (üre, kreatinin)
- Tiroit fonksiyon testi (TSH)
- Tam idrar tahlili
Yaşa ve cinsiyete göre eklenenler
- 40 yaş üstü: EKG, gerekirse efor testi ve göz muayenesi
- Kadınlarda: jinekolojik muayene, smear testi; 40 yaş sonrası mamografi
- Erkeklerde: 50 yaş sonrası (ailesinde prostat kanseri varsa 45 yaş) PSA
- 50 yaş üstü herkeste: gaitada gizli kan ve kolon kanseri taraması
- Hekiminizin uygun görmesi hâlinde batın ultrasonu ve akciğer grafisi
Öncesinde nelere dikkat etmeli?
- Kan testleri için genellikle 8-12 saat açlık gerekir; bu sürede su içebilirsiniz.
- Düzenli kullandığınız ilaçları kesmeyin; hangi ilaçları kullandığınızı hekiminize bildirin.
- Bir gün öncesinde ağır egzersizden ve alkolden kaçının.
- İdrar tahlili istenmişse sabah ilk idrarınızı vermeye hazırlıklı olun.
- Varsa önceki tahlil ve görüntüleme sonuçlarınızı yanınızda getirin; karşılaştırma çok değerlidir.
Ne sıklıkla yaptırmalı?
Şikâyeti ve bilinen hastalığı olmayan yetişkinlerde yılda bir kez genel kontrol önerilir. Ailesinde kalp damar hastalığı, diyabet veya kanser öyküsü olanlarda bu aralık hekim önerisiyle kısalabilir. Gebelikte ve mevcut bir hastalığın takibinde tarama amaçlı check-up yerine, o duruma özel izlem programı uygulanır.
Bilgilendirme: Bu yazı genel bilgi amaçlıdır; tıbbi tanı ve tedavinin yerine geçmez. Şikâyetiniz varsa hekiminize başvurun.
